Phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ là nhóm điều kiện được kiểm tra thường xuyên nhất và cũng là rủi ro lớn nhất với cơ sở lưu trú: khách ngủ đêm, không quen lối đi, nhiều đồ vải và thiết bị điện. Từ 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 cùng Nghị định 105/2025/NĐ-CP thay thế khung quy định cũ. Bài viết tóm tắt những việc chủ nhà nghỉ phải làm, hồ sơ cần lưu và danh sách thiết bị tối thiểu.
Tóm tắt nhanh: Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, nhà nghỉ, khách sạn cao từ 3 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 500 m² trở lên thuộc danh mục cơ sở quản lý về phòng cháy chữa cháy; công trình từ 7 tầng hoặc 3.000 m² sàn trở lên còn phải thẩm định thiết kế. Mọi nhà nghỉ đều cần nội quy, biển chỉ dẫn, phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn thông thoáng và người được huấn luyện. Cơ sở thuộc diện quản lý phải lập, lưu hồ sơ và thực tập phương án chữa cháy định kỳ.
Nội dung bài viết
Vì sao phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ được siết chặt?
Trả lời ngắn: vì nhà nghỉ là nơi tập trung đông người lạ, ngủ ban đêm, phản ứng chậm khi có cháy. Nhiều vụ cháy nhà nghỉ, nhà trọ những năm gần đây cho thấy nguyên nhân thường đến từ chập điện, sạc thiết bị qua đêm, hút thuốc trong phòng và lối thoát nạn bị khóa hoặc chắn bởi đồ đạc.
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 đặt trách nhiệm trực tiếp lên người đứng đầu cơ sở: chủ nhà nghỉ phải bảo đảm điều kiện an toàn, tổ chức huấn luyện và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra cháy do vi phạm quy định.
Nhà nghỉ của bạn có thuộc diện quản lý PCCC?
| Quy mô | Diện quản lý theo NĐ 105/2025 | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Dưới 3 tầng và dưới 500 m² sàn | Không thuộc danh mục quản lý | Vẫn phải có phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn, nội quy, biển cấm lửa |
| Từ 3 tầng hoặc từ 500 m² sàn | Thuộc danh mục cơ sở quản lý về PCCC | Lập hồ sơ PCCC, phương án chữa cháy, huấn luyện, tự kiểm tra định kỳ |
| Từ 7 tầng hoặc từ 3.000 m² sàn | Thẩm định thiết kế PCCC | Thiết kế, nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng |
Ngưỡng cụ thể và cách tính diện tích nên đối chiếu nguyên văn Nghị định 105/2025/NĐ-CP hoặc hỏi Cảnh sát PCCC và CNCH địa phương, nhất là khi nhà nghỉ cải tạo thêm tầng, thêm phòng.
Danh sách thiết bị phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ tối thiểu
- Bình chữa cháy (bột hoặc khí CO2) đặt ở hành lang mỗi tầng, gần quầy lễ tân và khu bếp; kiểm tra áp lực, hạn nạp định kỳ.
- Đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn tại cầu thang, hành lang, cửa ra.
- Biển cấm lửa, cấm hút thuốc, sơ đồ thoát nạn trong từng phòng và hành lang.
- Hệ thống báo cháy với cơ sở thuộc diện yêu cầu; nhà nghỉ nhỏ nên lắp đầu báo khói độc lập.
- Mặt nạ lọc độc, búa thoát hiểm, thang dây ở tầng cao nếu phương án thoát nạn yêu cầu.
- Aptomat chống giật, ổ cắm đạt chuẩn; không dùng dây điện tạm.
Hồ sơ phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ cần lưu
Với nhà nghỉ thuộc diện quản lý, hồ sơ thường gồm: quyết định phân công người phụ trách PCCC, nội quy và quy định an toàn, phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, sổ theo dõi kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, danh sách người đã được huấn luyện, biên bản kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền và hồ sơ thực tập phương án. Nên để bản sao ở quầy để xuất trình khi kiểm tra.
6 thói quen giảm nguy cơ cháy hằng ngày
- Giữ lối thoát nạn luôn thông: không khóa cửa thoát hiểm từ bên trong, không để xe, hàng hóa chắn cầu thang.
- Cấm sạc xe điện trong hành lang, phòng ngủ; bố trí khu sạc riêng ở tầng trệt, thông thoáng.
- Kiểm tra phòng khi khách trả: tắt điều hòa, bình nóng lạnh, rút sạc.
- Không hút thuốc trong phòng, ghi rõ trong nội quy và nhắc khi nhận phòng.
- Bảo dưỡng điện định kỳ, nhất là nhà cũ cải tạo.
- Ca đêm luôn có người thức biết dùng bình chữa cháy và gọi 114.
Phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ và trách nhiệm của lễ tân
Lễ tân là người đầu tiên nhận biết sự cố và nắm danh sách khách đang ở. Khi có cháy, danh sách phòng có khách giúp lực lượng chữa cháy biết cần tìm ai. Đây là lý do sổ lưu trú cập nhật theo thời gian thực quan trọng không kém bình chữa cháy. Với Sổ Lưu Trú, sơ đồ phòng cho biết ngay phòng nào có khách, khách nào ra ngoài; chủ nhà nghỉ đi vắng vẫn xem được trên điện thoại.
Nhiều nhà nghỉ ở Đà Lạt, Buôn Ma Thuột là nhà ống cải tạo, cầu thang hẹp, một lối ra. Với các cơ sở này, phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ cần ưu tiên thoát nạn: thêm lối thoát phụ nếu được, không lắp khung sắt kín ở ban công tầng trên, và tập cho nhân viên cách hướng dẫn khách ra ngoài nhanh.
Vi phạm phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ bị xử lý thế nào?
Các hành vi như không trang bị phương tiện chữa cháy, để lối thoát nạn bị chắn, không lập hồ sơ hoặc không huấn luyện có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định xử phạt trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy hiện hành, kèm biện pháp buộc khắc phục; trường hợp nghiêm trọng có thể bị tạm đình chỉ hoạt động. Nếu để xảy ra cháy gây thiệt hại do vi phạm quy định, người có trách nhiệm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt cụ thể nên tra cứu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH.
Kế hoạch kiểm tra phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ theo tháng
Để phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ không chỉ là giấy tờ, hãy biến nó thành lịch kiểm tra cố định. Đầu tháng: kiểm tra áp lực bình chữa cháy, đèn sự cố, đầu báo khói. Giữa tháng: kiểm tra ổ cắm, dây điện trong phòng, khu sạc xe. Cuối tháng: rà lối thoát nạn, cửa thoát hiểm, biển chỉ dẫn và ghi kết quả vào sổ theo dõi.
Mỗi lần kiểm tra, ghi người làm, ngày làm và việc cần sửa. Khi cơ quan chức năng kiểm tra, sổ này chứng minh nhà nghỉ thực hiện phòng cháy chữa cháy thường xuyên. Bạn có thể kết hợp với kinh nghiệm quản lý nhà nghỉ, quy trình nhận phòng để nhắc khách về nội quy, và xem lại điều kiện kinh doanh nhà nghỉ để không bỏ sót nhóm giấy tờ nào.
Câu hỏi thường gặp về phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ
Nhà nghỉ 2 tầng có phải làm hồ sơ PCCC không?
Nhà nghỉ dưới 3 tầng và dưới 500 m² sàn không thuộc danh mục quản lý theo Nghị định 105/2025, nhưng vẫn phải trang bị phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn và nội quy.
Bao lâu phải kiểm tra bình chữa cháy?
Nên kiểm tra hằng tháng (kim áp lực, niêm phong, vỏ bình) và bảo dưỡng, nạp lại theo khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc khi đã sử dụng.
Có được khóa cửa thoát hiểm ban đêm để chống trộm không?
Không nên. Cửa thoát nạn phải mở được nhanh từ bên trong; có thể dùng khóa thoát hiểm mở bằng thanh đẩy và camera để chống trộm.
Nhân viên lễ tân có cần huấn luyện PCCC không?
Có. Cơ sở thuộc diện quản lý phải tổ chức huấn luyện cho người làm việc tại cơ sở; nhà nghỉ nhỏ cũng nên tập cho mọi ca trực biết dùng bình và hướng dẫn khách thoát nạn.
Kết luận về phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ
Phòng cháy chữa cháy nhà nghỉ năm 2026 bắt đầu từ việc xác định cơ sở có thuộc diện quản lý theo Nghị định 105/2025 hay không, sau đó trang bị đủ phương tiện, giữ lối thoát nạn thông thoáng và huấn luyện người trực. Đầu tư vài triệu đồng cho bình chữa cháy, đèn sự cố và đầu báo khói luôn rẻ hơn rất nhiều so với rủi ro một vụ cháy. Hãy kiểm tra lại nhà nghỉ của bạn ngay tuần này.
Phần mềm quản lý khách sạn, nhà nghỉ trên điện thoại do Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Việt Thái Group phát triển. Bài viết mang tính tham khảo; quy định pháp luật có thể thay đổi, vui lòng đối chiếu văn bản hiện hành.
